Gmina Zakopane

Zakopane jest najwyżej położonym miastem w Polsce.
W granicach administracyjnych miasta znajduje się część Tatr, z najwyższym punktem – wierzchołkiem Świnicy, który wznosi się na wysokość 2301 m n.p.m.
Zakopane usytuowane jest w Rowie Podtatrzańskim, ograniczonym od północy masywem Gubałówki, a od południa – Tatrami.

HISTORIA
Pierwsi osadnicy przybyli tutaj już prawdopodobnie w XV w. Karczowali, czyli kopali polany. Na nich powstawały pierwsze osady. Nazwa „kopane” – od karczowanych polan – prawdopodobnie dała nazwę miejscowości. Pierwsze osady na wykarczowanych polanach należały do Gąsieniców, Toporów, Jarząbków. Przywilej osadniczy dla Zakopanego, wydany przez króla Michała Wiśniowieckiego w 1670 r., znany jednak z późniejszych opisów, zatwierdza prawa mieszkańców wsi, uzyskane podobno już w 1578 r. od króla Stefana Batorego (oryginał tego przywileju nie jest odnaleziony). Pierwszy znany oryginalny dokument, w którym występuje nazwa „Zakopane”, pochodzi z 1615 r.

Kolejny etap rozwoju Zakopanego związany jest z górnictwem. W XIX i XX w. intensywnie wydobywano rudę żelaza, głównie ze zboczy Doliny Jaworzynki oraz Doliny Kościeliskiej. Powstały Kuźnice – ówczesne centrum Zakopanego, gdzie stanął wielki piec hutniczy oraz dwór właścicieli huty – węgierskiej rodziny Homolacsów.

Był to również czas wielkich odkrywców Tatr – naukowców, eksploratorów, turystów, taterników, poetów, romantycznych duchów. Pod koniec XIX w. Zakopane staje się również uzdrowiskiem specjalizującym się w leczeniu gruźlicy, która zbierała wówczas śmiertelne żniwo. W Zakopanem i pobliskim Kościelisku wyrastały jak grzyby po deszczu sanatoria przeciwgruźlicze. Leżakowanie, górska dieta, tzw. kuracja żętycowa, sprawiały, że chętnych na leczenie wciąż przybywało, a wśród kuracjuszy byli wybitni pisarze, muzycy, artyści. Na to wszystko nałożyła się sytuacja polityczna Polski pozostającej wówczas pod zaborami. Galicja, na terenie której znajdowało się Zakopane, była biedna, ale wolności można było zaznać tu więcej niż pod innymi zaborami. Zakopane jako letnia stolica Polski awansowało również do roli kulturalnej i artystycznej stolicy kraju, pępka świata, w którym jak w soczewce skupiały się prądy artystyczne, literackie, muzyczne, zderzając się z góralskim żywiołem, dając jedyny w swoim rodzaju efekt.

Podróż do Zakopanego nie była wtedy łatwa. Z Krakowa jechało się 2 dni furką. To dlatego budowa kolei w 1899 r. stała się rewolucją. W latach 30. XX w. na trasie Kraków–Zakopane kursowała luksusowa i szybka kolej Luxtorpeda, która pokonywała trasę w 2 godziny i 18 minut. W 1933 r. Zakopane otrzymało prawa miejskie. Budowa kolei linowej na Kasprowy Wierch w rekordowo krótkim czasie (niespełna rok) uczyniła z Zakopanego jedną z najpopularniejszych stacji narciarskich w Europie. Miasto zyskało również miano zimowej stolicy Polski.

Obecnie Zakopane liczy ok. 27 000 mieszkańców. Szacuje się, że miasto rocznie odwiedza ok. 3 mln turystów, którzy korzystają z bogatej oferty kulturalnej i sportowej, a także poznają unikatową w swym charakterze kulturę góralską z jej architekturą, muzyką i śpiewem, strojami czy kuchnią regionalną.